سبک زندگی

چرا نمی توانیم دیگران را ببخشیم؟

شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد، فردی در حق ما ظلمی روا داشته است و یا ناسپاسی کرده است و ما نمی توانیم از گناه او به راحتی بگذریم و او را ببخشیم. این افراد می توانند جزو خویشاوندان، نزدیکان یا دوستان و همکاران ما باشند. خیانت همسر، بی وفایی دوست دختر یا دوست پسر، ناسپاسی فرزندان، خیانت در امانت شریکان یا کارمندان، دخالت نا به جای اطرافیان و … می توانند چند نمونه از این موارد باشند. اغلب از طرف افراد مشترک مان تشویق به بخشش و گذشت می شویم اما نمی توانیم با خودمان کنار آمده و او را ببخشیم. دلایل اینکه ما نمی توانیم آنها را ببخشیم این است که:

  1. به عنوان اولین دلیل می توان به این نکته اشاره کرد که ما سهم تقصیر خودمان را از این اتفاق نپذیرفته ایم. همواره باید به این مسئله توجه داشت که هر اتفاقی در روابط انسانی حادث می شود به طور قطع هر دو طرف در ایجاد آن نقش و سهم دارند و سهم تقصیر طرفین هیچ گاه صفر و صد نیست. بنابراین وقتی بتوانیم منصفانه راجع به اتفاق پیش آمده قضاوت کنیم و طرف مقابل را صد در صد مقصر ندانیم. اکنون راحت تر می توانیم ببخشیم. البته باید توجه داشته باشیم که این نوع نگاه به منزله تایید عمل آن فرد و موجه جلوه دادن آن رفتار نیست.
  2. دومین دلیلی که قادر به بخشیدن دیگران نیستیم بر می گردد به تفکر اصول گرایی و متعصب اندیشی که خوبی و بدی را مطلق می داند. تفکر پست مدرن که امروزه در کشورهای رشد یافته متداول گشته، قائل به این است که هیچ عمل یا رفتاری را نمی توان به صورت مطلق بد و یا خوب دانست بلکه باید آن را در بستر و بافتی که در آن اتفاق افتاده است ارزیابی کرد. به عنوان مثال در داستان رابین هود اگر با فلسفه اصول گرایی به عمل رابین هود (دزدی) نگاه کنیم. عمل او بد مطلق است و باید مجازات (بریدن دست) انجام شود. اما با نگاه پست مدرن نه تنها عمل او بد ارزیابی نمی شود بلکه اکثر افراد عمل او را خوب و پسندیده می دانند.
  3. سومین دلیل قضاوت رفتار دیگران با معیار های ذهنی خودمان است. در اغلب مواقع ما از ذهنیت فرد مقابل اطلاعی نداریم و نمی دانیم او بر اساس چه تفکری و بر پایه چه منطقی این رفتار را صادر کرده است و با ذهن خوانی (که اغلب ذهنیت های منفی غالب است) و معیار های خودمان، سعی در تجزیه و تحلیل  رفتار فرد نموده و قضاوت می کنیم.
  4. دلیل دیگر، آن است که ما به طور معمول رفتار را از شخصیت تفکیک نمی کنیم و وقتی رفتاری از کسی صادر می شود آن را به شخصیت او سنجاق می کنیم و از او هیولایی می سازیم که دیگر تحمل فکر کردن و یا دیدن او را هم نداریم چه برسد به بخشیدن و زیستن در کنار او.

سخن آخر این که توصیه به بخشش دیگران به خاطر آن ها نیست بلکه به خاطر شماست و منفعت این بخشش برای خود شماست. زیرا وقتی شما خشم، عصبانیت، انزجار و تنفر در ذهن تان دارید، حال خوبی ندارید. این هیجانات منفی مانند زباله هایی هستند که در کوله پشتی خودمان داریم و در حال حمل آن هستیم. به طور قطع بوی تعفن و بد این آشغال ها هم خودمان را آزار می دهد و هم باعث خراب شدن روابط مان با دیگران می شود. بهتر است هر چه زودتر آشغال ها را بیرون بریزم.

نوشته شده توسط دکتر هادی خیرآبادی مورخ ۸ ژانویه ۲۰۲۰

بهره برداری و به اشتراک گذاری این مقاله با ذکر نام مولف بلامانع است.

درباره نویسنده

مشاور و روان درمانگر عضو انجمن روانشناسی آمریکا (APA) عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *